Türkçenin Yabancılara Öğretimi

ODTÜ’den Hale Işık Güler’in sitesineyiz.

http://www.metu.edu.tr/~hisik/materials.html

Sayfada yabancılara Türkçe öğretimi konusunda ciddi bir birikimle karşı karşıyayız. Türkçe öğrenmek isteyen yabancılar kadar yabancılara Türkçe öğretenlerin de faydalanacağı bir sayfa.

Ayrıca Amerika’da Türkçe öğretimi ile ilgili detaylı bir rapor var ki bu işi yapanların mutlaka incelemesi gerekir:

http://www.metu.edu.tr/~hisik/documents/TURK/LLFreport.pdf

Bir de Türkiye’nin kültürel yapısının dini açıdan ele alındığı, daha doğrusu İslamofobinin temelsizliği üzerine güzel bir sunum da izlenmeye değer:
“Understanding of Islam in Turkey”

Dil Bilimi Sitesi

Amatör bir ruhla hazırlanmış zengin bir sitedeyiz: www.dilbilimi.net
Sitenin mimarı Mustafa Altun. Zengin bir içerik, sade bir tasarım ve bibliyografya ve link cenneti ile karşı karşıyayız.
Sitenin amacı dilbilim ve Türkoloji konularında çevrimiçi içeriği sistemli bir hale getirmek. Mustafa Altun’un vizyonu hakkında bilgi edinmek için ise sol sütundaki “dilbilimi araştırma önerileri” başlığına gidilebilir.
Belki turkology.wordpress.com olarak hayatımı bu sitedeki linkleri incelemeye adamalıyım.

Eski Uygurca yazmalar

Turfan’daki Eski Uygurca yazmaları digital ortamda okura sunan başka bir site de yine Alman:

http://www.bbaw.de/forschung/turfanforschung/dta/index.html

Bu adreste VATEC’in yanı sıra online Eski Türkçe yazma içeriği sunan başka koleksiyonlara da ulaşılabiyor.

http://titus.uni-frankfurt.de/indexe.htm?/index.htm#Dtabelle

Türik bitig

Kazak Kültür ve Medya Bakanlığının dil komitesince (ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитеті) hazırlanmış olan “Türik bitig” sayfası Eski Türkçe dostları için:

http://irq.kaznpu.kz/?lang=e&mod=1

Veritabanında 51′i Orhon, 106′sı Yenisey, 13′ü Talas ve 38′i Turfan metinleri olmak üzere 293 metin bulunuyor.

Sitede ayrıca Kazakçanın 783 kelimelik bir etno kültürel sözlüğü ve 2353 kelimelik bir Eski Türkçe-Kazakça sözlük bulunuyor.

Tabii site bunlarla sınırlı değil Altay,  Kazakistan, Fergana bölgelerinde bulunan kaya resimleri ve yazılarının görseller, fontlar, Orhon alfabesi, gibi materyallerle zengin içerikli bir site.

Kaynak listesinin yanı sıra pdf formatında Eski Türkçe kaynakları da siteyi güzelleştiren diğer içerik:

http://irq.kaznpu.kz/?lang=k&mod=8

NOT: Neden Türk değil de Türik? Çünkü Kazakça kelime sonunda çift konsonanttan hazetmez, araya bir dar vokal koyar. Mesela: arş>ğarış. Bizdeki “ömr>ömür” olayı…

Internette Çuvaş Dünyası

Amaçlarını Çuvaş interneti “Chăvashtet”i geliştirmek olarak belirleyen topluluk, Çuvaş halkı, dili, ülkesi ve kültürü ile ilgilenenleri sitelerine davet ediyor ve varsa sorularını cevaplıyorlar. Sitede Çuvaşistanla, Çuvaş kültürü, tarihi  ve dili ile igili sayfalar bulunuyor.

http://en.chuvash.org/e/41626f7574

Site anasayfada Çuvaşça, Rusça, İngilizce ve Esperanto dil şeçeneği sunuyor.
Siteye üye olarak yazı gönderebiliyor, sitenin gelişmesine katkıda bulunabiliyorsunuz. Türkoloji öğrencileri sitenin Türkçe versiyonunu hazırlasa, mesela…

Busayfadan yine Çuvaşlarla, daha doğrusu Çuvaşça ile ilgili bir hazineye geçiyoruz:

http://ru.samah.chv.su/

Enfes bir Çuvaşça-Rusça çiftdilli online sözlük. Buraya da üye olmak mümkün.

Kaybolmakta olan diller

http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_report.html adresinde UNECSO’nun kaybolmakta olan diller Kırmızı Kitabı-Avrupa kısmının içeriği bulunuyor. Sayfayı hazırlayan Tapani Salminen.

Bu sayfada Türk dillerinden Çuvaş, Başkurt, Nogay, Gagauz, Kalmık dilleri “endangered”, Kırım Tatar ve Karaim dilleri ise “seriously endangered” olarak işaretlenmiş.

Listede Ayrıca Yahudi Türk dilleri kategorisinde gösterilmiş olan Krimchak, 10 kişiden daha az konuşur sayısıyla, “neredeyse yok olmuş”, Kafkas Türkmencesi diye tanımlanan Trukhmen dili ise “tehlikede” olarak nitelenmiş. Bu sitedeki bilgilerin 1993 yılına ait olduğunu da belirtelim.

Dillerin kaybolmakta olup olmadığı konuşurlarının sayısı, yaşları, cinsiyetleri ve dili bilme dereceleri ile değerlendiriliyor. Dilin konuşurları arasında çocuklar bulunup bulunmadığı tehlikenin boyutlarını haber veriyor.

Sitenin içeriği Türkiye’deki kaybolmakta olan diller açısından da incelenebilir.

Kazak Til Portali

Kazakistan Kültür ve Medya Bakanlığının dil komitesi “memlekettik til portalı” adıyla bir site yayınlıyor: til.gov.kz

Bizim Türk Dil Kurumu tipinde bir yapılanma olduğu anlaşılan kurumun sitesinde, kurumsal bilgiler, fotogaleri ve haberler dışında Kazakça ile ilgili bazı hizmetler sunulmuş:  Sözlükler, metinler, terim sözlükleri… bir de büyük metinleri saklamak için bir sistem.

Menüyü dolaştığımızda karşımıza önce “dil hizmetleri” çıkıyor. Birinci sırada Büyük Kazakça, Rusça, İngilizce sözlük veya küçük çaplı tercüme programı benzeri bulunuyor. Daha önce kısaca bahsettiğimiz “sozdik.kz” ile karşılaştırdığımızda til portali sözlüğünün daha zengin olduğunu görüyoruz.

İkinci sırada terim sözlükleri bulunuyor. Vikidictionaries’e yönlendiren sayfada sınırlı sayıda alanın sınırlı kelime listeleri var.

Kazakistan’la ilgili multimedya ansiklopedi, Kazak fontları, medya taraması yapan bir sayfa, testler, teknik Kazakça, Kazakistan’da yaşayan dillerle ilgili bilgiler, tarih ve kültür vakfına ait bilgiler, ve yukarıda bahsettiğimiz “hacimli metinleri yükleme, saklama, arama ve değiştirme sistemi” sitede bulunan bilgi ve hizmeterden bazıları.

Kril, Latin ve Arap harfleri ile Kazakça seçeneklerinin yanında İngilizce ve Rusça dil seçenekleri bulunuyor.

Eski İstanbul

George Eastman House Still Photograph Archive’de 1890′lardan kalma İstanbul fotoğrafları bulunuyor:

http://www.geh.org/ar/chus/turkey/chusseau-tur_sum00002.html

Eski Uygurca

Bugün önünde saygı ile eğildiğimiz bir projenin sayfasındayız: Vorislamische Alttürkische Texte: Elektronisches Corpus

Uygur harfli Türkçe metinlerin online veritabanı olan bu proje araştırmacıların metinlere doğrudan ulaşmasına olanak veriyor. Henüz üzerinde çalışılmamış Uygur harfli orijinal metinleri bu siteden mükemmel bir kalitede  okumak mümkün. Üzerinde çalışılmış metinlerin ise transliterasyonları görülebiliyor. Soğd ve run alfabeleri ile birkaç metne de ev sahipliği yapan sitede online arama yapılabiliyor. Veritabanında transliterasyonu bulunan kelime ve ekler aranabiliyor. Hangi ek hangi kelime ile kullanılmış gibi sorulara cevap bulunabiliyor; bir çeşit interaktif dizin.

Sümerce Kaynaklar

Johns Hopkins Üniversitesi Yakındoğu çalışmaları bölümü 1883′te kurulmuş. Bölümün araştırma alanları Kuzeybatı Semitik dilleri ve edebiyatları, İncil çalışmaları, Mısır, Asur, antik hukuk ve yakındoğu arkeolojisi.

Yakındoğu uygarlıkları üzerindeki çalışmalarını, antik yazılı kayıtlar ve maddi delilleri modern inceleme yöntemleri ile değerlendirmek suretiyle yürüttüklerini söylemişler anasayfalarında. Kaynakları orijinalinden değerlendirmek amacıyla dil ve yazı tipleri programın ana konuları olarak belirlenmiş: http://neareast.jhu.edu/index.html

Sümerce ile, gavurca tabiri ile yakındoğu arkeolojisi ile kimler meşgul oluyor neler yapıyorlar merak ederseniz uğrayacağınız sayfa “resources” tabii ki: http://neareast.jhu.edu/resources.html

Bu sayfada orijinal Sümerce metinlere ulaşılabilecek linkler verilmiş.

Bu tip imkanları görünce aklıma ilk olarak, mesela yirmi otuz yıl önceki araştırma şartları geliyor. Yaşlanıyorum galiba…